ปัญหาการเงินของคนไทยปัจจุบันมีความรุนแรงและเปราะบางเชิงโครงสร้าง โดยในปี 2569 ภาพรวมเศรษฐกิจที่ฟื้นตัวช้าและรายได้ที่โตไม่ทันค่าครองชีพที่สูงขึ้น ส่งผลกระทบต่อเงินในกระเป๋าของประชาชน รวมทั้งคนส่วนใหญ่ยังขาดการออมเงินเพื่อสำรองไว้ใช้ในยามจำเป็น สถานการณ์ดังกล่าวยิ่งทวีความน่าเป็นห่วงจากแนวโน้มประเทศไทยก้าวสู่ยุคสังคมอายุยืน Longevity การแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างจึงต้องอาศัยความรู้ด้านการวางแผนทางการเงินสำหรับคนไทยเพื่อเตรียมความพร้อมในระยะยาว
นายจักรพงศ์ แสงแก้ว ผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่สายงานตัวแทนและที่ปรึกษาการเงิน บริษัท กรุงเทพประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า กรุงเทพประกันชีวิต ตระหนักถึงบทบาทหน้าที่ของธุรกิจประกันชีวิต ที่มีส่วนสำคัญในการสร้างความมั่นคงทางการเงินให้กับคนในสังคม จึงมุ่งยกระดับตัวแทนประกันชีวิตและที่ปรึกษาการเงินให้ก้าวสู่การเป็น Life Care Partner ที่มีทักษะทางการเงิน พร้อมให้คำปรึกษาแก่ลูกค้าในทุกช่วงวัย ผ่านกิจกรรมงาน Grand Open House ที่จัดขึ้นเพื่อแนะนำธุรกิจประกันชีวิตแก่ผู้ที่สนใจเข้ามาในอาชีพนักขาย โดยปีนี้ยังได้รับเกียรติจาก โค้ชหนุ่ม จักรพงษ์ เมษพันธุ์ มายกระดับความรู้และให้มุมมองแบบมืออาชีพ ในหัวข้อ “ชีวิตดี… เพราะมีแผนการเงิน” เนื่องจากการวางแผนการเงินส่วนบุคคล เป็นกุญแจสู่ความมั่นคงและชีวิตที่เลือกเองได้ นอกจากจะช่วยติดอาวุธเรื่องความรู้ทางการเงินให้เหล่านักขายแล้ว ยังช่วยสร้างแรงบันดาลใจแก่ผู้ที่อยากก้าวสู่การเป็น Life Care Partner อย่างมืออาชีพ
ทำไมต้องวางแผนการเงิน?
โค้ชหนุ่ม เล่าว่า กว่า 20 ปีของการทำงานเป็นวิทยากรได้เน้นย้ำเรื่อง “แผนการเงิน” มาตลอด เพราะถือว่าเป็นเรื่องสำคัญสำหรับทุกคน หลายสิ่งที่เติมเต็มให้ชีวิตมีความสมบูรณ์ กินอยู่ ใช้จ่าย เจ็บป่วยรักษาพยาบาล ส่งลูกเรียน ซื้อบ้านซื้อรถล้วนต้องใช้เงิน แต่คนส่วนใหญ่ก็ยังไม่มีความเข้าใจและตระหนักถึงการเตรียมพร้อมรับมือไม่ว่าจะเป็นเรื่องการปลดหนี้ การรับมือกับความเสี่ยงต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการตกงาน ขาดรายได้ การเจ็บป่วย หรือเหตุการณ์ไม่คาดฝันที่อาจสูญเสียหัวหน้าครอบครัว รวมถึงการไม่มีเงินเพียงพอต่อการใช้ชีวิตหลังเกษียณ
การวางแผนการเงินส่วนบุคคลยากมั้ย ?
ตามหลักการแล้ว การวางแผนการเงินไม่ใช่เรื่องยุ่งยาก แต่จะยากตรงที่มนุษย์ทุกคนมีความรับผิดชอบต่อชีวิตไม่เท่ากัน ซึ่งโค้ชหนุ่มมักมีคำพูดสอนน้อง ๆ ที่มาขอคำปรึกษาว่า “มีแต่คนที่คิดถึงอนาคตเท่านั้น ที่มีอนาคต” หลักการวางแผนการเงินจึงไม่ใช่เรื่องของคนมีเงิน แต่เป็นเรื่องของทุกคนที่อยากมีชีวิตดี โดยเริ่มต้นเราต้องรู้ว่าการเงินของเราตอนนี้อยู่ในเกณฑ์ดีหรือไม่ มีรายได้แล้วออมกี่เปอร์เซ็นต์ เงินผ่อนหนี้ต่อรายได้ เงินสำรองเผื่อฉุกเฉิน และ ความมั่งคั่งสุทธิเป็นบวกหรือไม่ ถ้าอะไรไม่ดีก็ต้องแก้ไขก่อน อย่าคาดหวังไปไกลถึงการอยากมีบ้านมีรถ โดยทุกคนสามารถมีแผนการเงินที่สมบูรณ์ได้ด้วย 6 เสาหลัก คือ
1 กระแสเงินสดและงบประมาณ พูดง่าย ๆ คือ เงินพอใช้หรือไม่ใน 1 เดือน รู้รายรับรายจ่ายที่จำเป็น หาเงินให้พอใช้ อย่าใช้เกินที่หาได้ ถ้าไม่พอต้องเหนื่อยเพิ่มขึ้นในการเพิ่มรายได้
2 การออมและการลงทุน เมื่อคุณมีเงินก้อนนึง ต้องรู้ว่าเงินก้อนนั้นจะใช้ทำอะไร เงินสำรองฉุกเฉินเผื่อเกิดเหตุไม่คาดฝัน เงินสำหรับแต่งงาน ซื้อบ้าน ซื้อรถ
3 หนี้และเครดิต ขอให้เข้าใจดอกเบี้ย และต้องสามารถบริหารจัดการ มีกลยุทธ์ปลดหนี้ และรักษาเครดิตให้แข็งแรง
4 ความเสี่ยงและประกัน คนส่วนใหญ่ไม่สนใจเพราะคิดว่าเรายังไม่โชคร้าย แต่สิ่งสำคัญการประกันชีวิต สุขภาพ และทรัพย์สิน สามารถปกป้องแผนการเงินของเราจากเหตุไม่คาดฝัน
5 การวางแผนเกษียณ ต้องมีวินัยในการออมอย่างสม่ำเสมอ และวางรายได้หลังเกษียณเพื่อบั้นปลายที่มั่นคง
6 มรดกและภาษี การวางแผนมรดกไม่ใช่เรื่องเฉพาะคนรวย แต่เป็นการส่งต่อความมั่นคั่งให้คนข้างหลัง
แผนการเงินที่ดี นอกจากทำให้มีเงินมากขึ้นแล้วยังช่วยให้เรามีชีวิตที่สมดุลขึ้น จึงเป็นเรื่องของทุกคนทุกช่วงวัยต้องเตรียมพร้อมรับมือกับความไม่แน่นอนที่อาจเกิดขึ้นได้เสมอ โดยสามารถวางแผนการเงินได้ด้วยขั้นตอนง่าย ๆ เริ่มจากกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน วัดได้ และมีกรอบเวลา แล้วประเมินว่าสถานะปัจจุบันกับเป้าหมายมีความต่างแค่ไหน และวิเคราะห์ทางเลือกว่าจะมีวิธีจัดการอย่างไร สุดท้ายจึงจัดทำแผนและลงมือทำโดยต้องทบทวนแผนทุกปี
“คนที่อยากประสบผลสำเร็จเรื่องการเงินต้องคิดใหม่ เหมือนต้องตรวจสุขภาพทุกปี ต้องเช็คว่าการเงินเราดีขึ้นหรือเปล่า ดูรายการทรัพย์สินตัวเอง ดูหนี้สิน หักลบแล้วความมั่งคั่งสุทธิเรารวยขึ้นหรือไม่ ขอให้โฟกัสที่ตัวหนี้เป็นพิเศษ เพราะมันคือภาระ” โค้ชหนุ่ม ย้ำ
คนมีแผนการเงิน ลดความเสี่ยงด้านสุขภาพจิต
มีผลการวิจัยผู้บริโภคกว่า 15,000 คน ใน 15 ประเทศ พบว่า ถ้าเราเจอคน 2 คน จะมี 1 คนที่คิดกังวลเรื่องเงินอยู่เสมอ โดยมักเข้าใจผิดว่าคนเงินน้อยไม่ต้องวางแผนอะไร ซึ่งจริง ๆ ยิ่งเงินน้อยยิ่งต้องดูแลตัวเอง และยังมีงานวิจัยอีกมากพบว่า ปัญหาการเงินเชื่อมโยงกับสุขภาพจิตที่แย่ลงโดยเฉพาะภาวะซึมเศร้า โดยจิตแพทย์พบว่าร้อยละ 90 ของคนมาปรึกษาจะมีสาเหตุมาจากปัญหาการเงิน สอดคล้องงานวิจัย SSRN 2024 The Impact of Financial Goal Setting on Investment Outcomes (SSRN, 2024) ยืนยันว่า คนที่มีการวางแผนการเงิน ชีวิตจะกังวลเรื่องการเงินน้อยลง
สำหรับคนวัยทำงาน เริ่มสร้างฐานะ ขอให้ใจเย็นอย่ารีบก่อหนี้ซื้อบ้านซื้อรถ แต่ให้เก็บออมเพื่อวางแผนการเงินของตัวเอง โดยเฉพาะคนที่อายุ 31-49 ปี ซึ่งเป็นวัยเดอะแบก จะเกิดสภาวะสร้างตัวผ่อนบ้านผ่อนรถ ข้างบนคือพ่อแม่แก่ตัว ไม่มีเงิน ข้างล่างมีลูก และเมื่อถึงวัย 50 ก็ควรวางแผนเรื่องการใช้หนี้ให้หมด เพราะ “หนี้” คือรายจ่ายที่ต้องจ่ายทุกเดือน ส่วนใครที่อยู่ในช่วงเกษียณ ประกันสุขภาพจะมีประโยชน์เพราะอยู่ในช่วงวัยที่อาจถึงคราวเจ็บป่วยและเงินเฟ้อค่ารักษาพยาบาลก็เพิ่มขึ้นปีละ 10%
ประกันชีวิตและสุขภาพเป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนการเงิน
เรื่องที่โค้ชหนุ่มมั่นใจคือ การประกันชีวิตและสุขภาพช่วยคุ้มครองรายได้ครอบครัว ปกป้องเงินออมจากค่ารักษาพยาบาล สร้างและส่งต่อความมั่งคั่งได้ โดยมองว่าถ้าจากไปแล้วทิ้งเงินจำนวนมากไว้ให้คนข้างหลังก็ไม่จำเป็นต้องทำ แต่คนส่วนใหญ่จะทิ้งปัญหาการเงินไว้ การประกันจะช่วยการบริหารความเสี่ยง ซึ่งเท่ากับเสาหลักลำดับที่ 4 ของแผนการเงินที่สมบูรณ์
“เราจะเห็นคุณค่าของการประกันก็เมื่อเกิดสถานการณ์ ทั้งการเสียชีวิตและยามเจ็บป่วย หลายคนอาจมีค่ารักษาพยาบาลจากสวัสดิการ แต่ถ้าเกิดกับคนในครอบครัวที่ต้องอุปการะจะมีเงินพอมั้ย บางคนบอกว่าลงทุนดีกว่าโดยอาจลืมไปว่า โอกาสของผลตอบแทนมีขึ้นมีลงโดยเฉพาะเมื่อเกิดวิกฤต ผมจึงไม่ใส่เงินในสินทรัพย์เสี่ยงทั้งหมด แต่เน้นสินทรัพย์ที่มีความมั่นคงมากขึ้น นั่นคือ ประกันบำนาญ” โค้ชหนุ่ม กล่าว
นักวางแผนการเงิน อาชีพที่สร้างความสุข มากกว่ารายได้
หากใครอยากสร้างโอกาสให้กับตนเอง โค้ชหนุ่ม บอกว่า “อาชีพนักวางแผนการเงิน” เป็นอาชีพที่ทำให้มีความสุขถึงทุกวันนี้ เพราะนอกจากความมั่นคงเรื่องรายได้แล้ว สิ่งที่มีความสุขมากกว่าคือ ผลลัพธ์ที่ได้จากการแก้ปัญหาให้ผู้อื่น
“ผมดีใจที่กรุงเทพประกันชีวิต ให้ความสำคัญกับการพัฒนาและยกระดับทีมนักขายให้ก้าวสู่การเป็น Life Care Partner ให้มีทักษะด้านการเงิน เพื่อส่งต่อและสนับสนุนให้คนไทยมีความรู้และตระหนักถึงการวางแผนการเงิน และอยากฝากถึง Life Care Partner ทุกคนว่า งานของคุณเริ่มต้นขึ้นในวันที่ลูกค้าเซ็นกรมธรรม์เพราะคุณต้องดูแลเค้าไปตลอดชีวิต ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่และต้องรับผิดชอบมาก แล้วคุณจะค้นพบความสุขที่ได้จากการทำงาน” โค้ชหนุ่ม ทิ้งท้าย
กรุงเทพประกันชีวิต ยังคงมุ่งมั่นพัฒนาทักษะให้บุคลากรทีมขายก้าวสู่การเป็น Life Care Partner อย่างมืออาชีพภายใต้วิสัยทัศน์ “ใส่ใจ” ที่สามารถดูแลลูกค้าอย่างเข้าใจ และตระหนักรู้ถึงความสำคัญของการวางแผนชีวิตและการเงิน สะท้อนบทบาทของการเป็นผู้ร่วมขับเคลื่อนองค์ความรู้และการเตรียมความพร้อมของสังคมเพื่อเป้าหมายในการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับผู้คนทุกช่วงวัย
